โลกการเงินกำลังเปลี่ยนเป็นดิจิทัลอย่างรวดเร็ว แต่ความสะดวกสบายที่เพิ่มขึ้นมาพร้อมกับความเสี่ยงทางไซเบอร์ที่ซับซ้อนขึ้น บทความนี้สรุปประเด็นสำคัญที่สถาบันการเงิน ผู้ให้บริการฟินเทค และผู้ใช้บริการควรให้ความสำคัญเพื่อป้องกันความเสียหายเชิงธุรกิจและความเชื่อมั่นของลูกค้า

ภัยคุกคามที่พบบ่อยในระบบการเงินดิจิทัล

มัลแวร์และแรนซัมแวร์

การโจมตีด้วยมัลแวร์โดยเฉพาะแรนซัมแวร์อาจล็อกข้อมูลสำคัญ ทำให้บริการล่มและสร้างความเสียหายทั้งด้านการเงินและภาพลักษณ์

การโจมตีผ่าน API และช่องโหว่เว็บแอปพลิเคชัน

ระบบการเงินสมัยใหม่พึ่งพา API จำนวนมาก หากมีการจัดการสิทธิ์หรือการยืนยันตัวตนไม่ดี จะเปิดช่องให้ผู้โจมตีเข้าถึงข้อมูลลูกค้าหรือทำธุรกรรมโดยไม่ได้รับอนุญาต

การโจมตีแบบฟิชชิ่งและสังคมวิศวกรรม

ผู้ใช้มักตกเป็นเป้าหมายของอีเมลหรือข้อความหลอกลวงที่ขอข้อมูลการเข้าสู่ระบบหรือกระตุ้นให้ยืนยันธุรกรรม ทำให้บัญชีถูกยึดได้ง่าย

การบุกรุกภายในและความเสี่ยงจากบุคลากร

การให้สิทธิ์มากเกินจำเป็น หรือการละเลยการควบคุมคนในองค์กร ทำให้ข้อมูลรั่วไหลได้ แม้ไม่มีการโจมตีจากภายนอก

ความเสี่ยงจากบุคคลที่สามและซัพพลายเชน

ซอฟต์แวร์หรือบริการจากผู้ให้บริการภายนอกที่มีช่องโหว่อาจกลายเป็นทางเข้าของผู้โจมตีไปยังระบบการเงินหลัก

มาตรการสำคัญที่สถาบันการเงินควรดำเนินการ

บริหารจัดการความเสี่ยงแบบรอบด้าน

จัดทำการประเมินความเสี่ยงเป็นประจำ แยกแยะสินทรัพย์สำคัญ ระบุภัยคุกคามและคาดการณ์ผลกระทบ เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันและจัดลำดับความสำคัญของการลงทุนด้านความปลอดภัย

ย้ายสู่สถาปัตยกรรมเชื่อถือศูนย์ (Zero Trust)

ไม่เชื่อถือค่าเริ่มต้น แม้ผู้ใช้จะอยู่ภายในเครือข่าย ให้ตรวจสอบการเข้าถึงตามบริบท ใช้นโยบาย least privilege และการพิสูจน์ตัวตนอย่างเข้มงวดสำหรับทุกการเข้าถึง

เข้ารหัสข้อมูลและการจัดการคีย์

เข้ารหัสข้อมูลทั้งขณะเก็บและขณะส่ง (at-rest, in-transit) จัดการคีย์เข้ารหัสอย่างมีระบบ และใช้โซลูชัน PKI สำหรับการยืนยันตัวตนและลายเซ็นดิจิทัล

การตรวจจับและตอบสนองเหตุเชิงรุก

ติดตั้งระบบ SIEM/SOAR, มอนิเตอร์การเข้าใช้งานผิดปกติ และมีทีม SOC ที่สามารถตอบสนองการโจมตีได้อย่างรวดเร็ว รวมทั้งซ้อมแผนตอบโต้เหตุการณ์เป็นประจำ

พัฒนาซอฟต์แวร์อย่างปลอดภัย (Secure SDLC)

ฝังการทดสอบความปลอดภัย เช่น Static/Dynamic Analysis และ Penetration Testing ในกระบวนการพัฒนา ใช้มาตรการควบคุมเวอร์ชันและรีวิวโค้ด

ควบคุมความเสี่ยงของบุคลากรและซัพพลายเชน

กำหนดนโยบายการเข้าถึงที่ชัดเจน ตรวจสอบการปฏิบัติงานของบุคลากร ฝึกอบรมด้านความปลอดภัย และประเมินความปลอดภัยของผู้ให้บริการภายนอกก่อนจัดจ้าง

สิ่งที่ผู้บริโภคและธุรกิจขนาดเล็กควรทำ

ใช้มาตรการยืนยันตัวตนหลายปัจจัย (MFA)

เปิดใช้งาน MFA ทุกรายการที่รองรับ ไม่ว่าจะเป็น SMS, แอปยืนยันตัวตน หรือฮาร์ดแวร์โทเค็น เพื่อป้องกันการถูกยึดบัญชีจากรหัสผ่านรั่วไหล

แยกบัญชีและจำกัดสิทธิ์

ใช้บัญชีที่แยกสำหรับธุรกรรมสำคัญ ไม่ใช้บัญชีเดียวกับอีเมลหรือบริการอื่น ๆ และตั้งค่าการแจ้งเตือนธุรกรรมเรียลไทม์

เก็บคีย์และคริปโตอย่างปลอดภัย

สำหรับสินทรัพย์ดิจิทัล ควรพิจารณาใช้ hardware wallet สำหรับการถือครองระยะยาว และบริการ custody ที่ได้รับการรับรองสำหรับองค์กร

ระวังฟิชชิ่งและตรวจสอบความถูกต้อง

อย่าคลิกลิงก์หรือดาวน์โหลดไฟล์จากอีเมลที่ไม่น่าเชื่อถือ ตรวจสอบ URL และใช้แหล่งข่าวหรือช่องทางอย่างเป็นทางการเมื่อต้องยืนยันธุรกรรม

กรอบกำกับดูแลและการปฏิบัติตามกฎระเบียบ

สถาบันการเงินต้องปฏิบัติตามมาตรฐานด้านความปลอดภัยและการคุ้มครองข้อมูล เช่น PDPA, PCI-DSS หรือข้อกำหนดเฉพาะของหน่วยงานกำกับ การทำ Audit และการรายงานความเสี่ยงเป็นประจำช่วยสร้างความเชื่อมั่นต่อผู้มีส่วนได้เสีย

สรุปและคำแนะนำเชิงปฏิบัติ

ความปลอดภัยทางไซเบอร์ในระบบการเงินดิจิทัลเป็นเรื่องที่ต้องบริหารอย่างต่อเนื่องและเชิงรุก ทั้งในมิติเทคนิค มนุษย์ และกระบวนการ สถาบันควรลงทุนในสถาปัตยกรรมที่เชื่อถือได้ ระบบมอนิเตอร์ และการรับมือเหตุการณ์ ส่วนผู้บริโภคควรใช้ MFA ตรวจสอบแอปที่ให้สิทธิ์ และป้องกันข้อมูลส่วนตัวอย่างเคร่งครัด การร่วมมือระหว่างภาคเอกชน ภาครัฐ และชุมชนความปลอดภัยจะเป็นกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยงและสร้างระบบการเงินดิจิทัลที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น